ΥΠΟΜΝΗΜΑ
Προς: 1) Τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχαήλ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ
2) Τον Αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας Αντιστράτηγο κ. Δημήτριο ΜΑΛΛΙΟ
Θέμα: «Σύσταση Ειδικής Επιτροπής για την αναμόρφωση του πλαισίου επιχειρησιακής προστασίας και νομικής θωράκισης των αστυνομικών της πρώτης γραμμής»
Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Αξιότιμε κ. Αρχηγέ,
Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στο Άργος, υπενθυμίζει με τον πλέον επώδυνο τρόπο ότι οι συνθήκες αστυνόμευσης έχουν μεταβληθεί ριζικά. Οι αστυνομικοί της πρώτης γραμμής καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίσουν περιστατικά υψηλού κινδύνου, με αυξημένη ένταση, απρόβλεπτη βία και ολοένα μεγαλύτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Η Πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα όχι μόνο με δηλώσεις και αφορισμούς μετά από κάθε τραγικό συμβάν, αλλά κυρίως με θεσμικές παρεμβάσεις που θα προλαμβάνουν αντίστοιχα περιστατικά και θα εξασφαλίζουν ότι κάθε αστυνομικός διαθέτει τα κατάλληλα μέσα, τους σαφείς κανόνες και την αναγκαία νομική προστασία για να επιτελεί την αποστολή του.
Η Ομοσπονδία μας εδώ και αρκετό καιρό σας έχει επισημάνει, μεταξύ άλλων, ότι έχει πλέον ωριμάσει η ανάγκη μιας συνολικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης επανεξέτασης του επιχειρησιακού πλαισίου δράσης της Ελληνικής Αστυνομίας, ιδίως δε στο σκέλος που αφορά τη θωράκιση των συναδέλφων μας από τους κινδύνους που τους απειλούν και συνιστούν εμπόδιο στην αποτελεσματικότητά τους.
Για τον λόγο αυτό προτείνουμε τη σύσταση Ειδικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, της Π.Ο.ΑΣ.Υ., νομικών επιστημόνων, δικαστικών λειτουργών, ειδικών στην επιχειρησιακή εκπαίδευση και επιστημόνων συναφών αντικειμένων.
Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει συγκεκριμένη αποστολή και σαφές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εργασιών της, προκειμένου εντός προκαθορισμένης προθεσμίας να υποβάλει ολοκληρωμένες προτάσεις νομοθετικών, κανονιστικών και οργανωτικών παρεμβάσεων.
Α. Εφαρμογή της νομοθεσίας για τη χρήση καμερών
Η Πολιτεία έχει ήδη θεσπίσει το αναγκαίο νομοθετικό πλαίσιο για τη χρήση καμερών στις στολές των αστυνομικών και στα υπηρεσιακά οχήματα. Ωστόσο, η ουσιαστική εφαρμογή του εξακολουθεί να εκκρεμεί επί σειρά ετών.
Η καθυστέρηση αυτή στερεί από την Ελληνική Αστυνομία ένα ιδιαίτερα σημαντικό επιχειρησιακό εργαλείο.
Η χρήση καμερών:
- ενισχύει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία,
- προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών,
- λειτουργεί αποτρεπτικά έναντι επιθέσεων κατά αστυνομικών,
- καταγράφει αντικειμενικά τα πραγματικά περιστατικά,
- περιορίζει αβάσιμες ή κακόβουλες καταγγελίες,
- αποτελεί πολύτιμο αποδεικτικό μέσο κατά τη δικαστική διερεύνηση περιστατικών.
Η εφαρμογή του μέτρου δεν πρέπει πλέον να αναβάλλεται. Απαιτείται η άμεση έκδοση όλων των προβλεπόμενων κανονιστικών πράξεων, η προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού, η εκπαίδευση του προσωπικού και η καθολική επιχειρησιακή αξιοποίησή του.
Β. Επικαιροποίηση του νομοθετικού πλαισίου περί όπλων
Το ισχύον πλαίσιο χρήσης υπηρεσιακού οπλισμού διαμορφώθηκε το 2003 (Νόμος 3169/2003, ΦΕΚ Α 189/24.07.2003), σε διαφορετικές κοινωνικές και επιχειρησιακές συνθήκες.
Έκτοτε, η εγκληματικότητα έχει μεταβληθεί σημαντικά. Οι επιθέσεις κατά αστυνομικών παρουσιάζουν μεγαλύτερη ένταση, χρησιμοποιούνται επικίνδυνα μέσα και οι επιχειρήσεις εξελίσσονται μέσα σε ελάχιστο χρόνο, απαιτώντας άμεσες αποφάσεις.
Η επικαιροποίηση της σχετικής νομοθεσίας δεν αποσκοπεί στη διεύρυνση της χρήσης βίας, αλλά:
- στη μεγαλύτερη σαφήνεια των προϋποθέσεων νόμιμης χρήσης του υπηρεσιακού όπλου,
- στην προσαρμογή των διατάξεων στα σύγχρονα επιχειρησιακά δεδομένα,
- στη μείωση της ανασφάλειας δικαίου που αντιμετωπίζουν οι αστυνομικοί κατά τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων,
- στην εναρμόνιση με τις διεθνείς αρχές αναγκαιότητας και αναλογικότητας,
- στην καλύτερη προστασία τόσο της ανθρώπινης ζωής όσο και των δικαιωμάτων όλων των εμπλεκομένων.
Ένα σαφές και σύγχρονο νομικό πλαίσιο προστατεύει ταυτόχρονα τον πολίτη και τον αστυνομικό.
Γ. Αναμόρφωση του επιχειρησιακού πλαισίου δράσης
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συνολική επανεξέταση των κανόνων που διέπουν την επιχειρησιακή δράση των αστυνομικών.
Είναι αναγκαίο να αξιολογηθούν:
- οι διαδικασίες ελέγχου υπόπτων,
- οι τεχνικές ακινητοποίησης,
- οι κανόνες εμπλοκής,
- η διαχείριση περιστατικών υψηλής επικινδυνότητας,
- η προστασία του προσωπικού κατά τις προσαγωγές και συλλήψεις,
- η επιχειρησιακή εκπαίδευση,
- η αξιοποίηση σύγχρονου εξοπλισμού ατομικής προστασίας.
Στόχος δεν είναι η αυστηροποίηση της αστυνομικής δράσης, αλλά η δημιουργία σαφών, σύγχρονων και λειτουργικών διαδικασιών που θα επιτρέπουν στους αστυνομικούς να ενεργούν αποτελεσματικά, με ασφάλεια, νομιμότητα και επιχειρησιακή βεβαιότητα τόσο σε προληπτικό όσο και σε κατασταλτικό επίπεδο.
Η αναγκαιότητα της Επιτροπής
Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι αποσπασματικές παρεμβάσεις μετά από κάθε σοβαρό περιστατικό δεν επιλύουν τα διαχρονικά προβλήματα.
Αντίθετα, απαιτείται μια θεσμοθετημένη διαδικασία διαλόγου, αξιολόγησης και τεκμηριωμένης διαμόρφωσης προτάσεων, ώστε να διαμορφωθεί ένα ενιαίο και σύγχρονο πλαίσιο επιχειρησιακής λειτουργίας της Ελληνικής Αστυνομίας.
Η συγκρότηση της προτεινόμενης Επιτροπής θα αποτελέσει ουσιαστική πρωτοβουλία ευθύνης και θα αποδείξει ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει με σοβαρότητα την προστασία εκείνων που καθημερινά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την ασφάλεια των πολιτών.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων, χωρίς να παραβλέπει την όποια πρόοδο σε επίπεδο θωράκισης των αστυνομικών μας, σας καλεί να δεχθείτε το αίτημα αυτό, σύμφωνα με τις πάγιες θέσεις του συνδικαλιστικού μας κινήματος και όπως αυτές επαναβεβαιώθηκαν κατά τις συνεδριάσεις -χθες και σήμερα- του Διοικητικού Συμβουλίου, καθώς και του Γενικού Συμβουλίου των Πρωτοβαθμίων Ενώσεων.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής, η ασφάλεια των αστυνομικών και η αποτελεσματική προστασία των πολιτών αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες ενός σύγχρονου κράτους δικαίου. Η ενίσχυση του θεσμικού και επιχειρησιακού πλαισίου της Ελληνικής Αστυνομίας αποτελεί αναγκαία επένδυση στην ασφάλεια της κοινωνίας συνολικά.
Με εκτίμηση,
Για την Εκτελεστική Γραμματεία της Π.Ο.ΑΣ.Υ.
O ΠρόεδροςΟ Γενικός Γραμματέας
ΜΑΥΡΑΓΑΝΗΣ ΧρήστοςΧΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ Θεόδωρος