Γράφει ο Δικηγόρο Αθηνών Πέτρο Εμμ. Αγγελάκη
Τα ζητήματα του διοικητικού μέτρου της διαθεσιμότητας αστυνομικών ορίζονται στο άρθρο 15 του π.δ/τος 120/2008 «Πειθαρχικό Δίκαιο Αστυνομικού Προσωπικού» (ΦΕΚ Α’ 182). Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, σε διαθεσιμότητα μπορεί να τίθενται οι αστυνομικοί, όταν ασκείται σε βάρος τους ποινική δίωξη για ποινικό αδίκημα για το οποίο απειλείται ποινή κάθειρξης ή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών ή διατάσσεται σε βάρος τους Ε.Δ.Ε., για πειθαρχικό παράπτωμα για το οποίο απειλείται ανώτερη πειθαρχική ποινή (δηλαδή απόταξη, ή αργία με απόλυση διάρκειας ή αργία με πρόσκαιρη παύση). Η διάρκεια της διαθεσιμότητας δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δεκαοκτώ (18) μήνες, εκτός αν πρόκειται για πειθαρχικό παράπτωμα για το οποίο απειλείται η ποινή της απόταξης οπότε μπορεί να διαρκέσει μέχρι είκοσι τέσσερις (24) μήνες. Η διαθεσιμότητα μπορεί να λήξει και πριν την συμπλήρωση των παραπάνω χρονικών ορίων, με πράξη του οργάνου που την αποφάσισε, εκτός αν επιβλήθηκε με τελεσίδικη διοικητική πράξη πειθαρχική ποινή, οπότε λήγει με την έναρξη εκτέλεσής της. Σε διαθεσιμότητα τίθενται υποχρεωτικά οι αστυνομικοί για όλο το χρονικό διάστημα που εκτίουν στερητική της ελευθερίας ποινή ή τελούν σε προσωρινή κράτηση. Σε περίπτωση αντικατάστασης της προσωρινής κράτησης με περιοριστικούς όρους δεν διακόπτεται η διαθεσιμότητα. Οι τελούντες σε κατάσταση διαθεσιμότητας: α) Δεν εκτελούν υπηρεσία, β) Δεν επιτρέπεται να φέρουν τη στολή ούτε να απομακρύνονται από την έδρα της Υπηρεσίας τους χωρίς την έγκριση, κατά περίπτωση, των αρμοδίων οργάνων, γ) Υπόκεινται στις διατάξεις περί πειθαρχίας όπως και οι εν ενεργεία αστυνομικοί και δ) Υποχρεούνται να παραδίδουν τον ατομικό οπλισμό και το υπηρεσιακό δελτίο ταυτότητας.
Σε ό,τι αφορά την άσκηση άλλου επαγγέλματος, οι αστυνομικοί που έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα υπάγονται, όπως και οι εν ενεργεία αστυνομικοί, στις διατάξεις του άρθρου 5 του π.δ. 538/1989, όπου ορίζεται ότι, κατ’ εξαίρεση, μετά από άδεια του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, ο αστυνομικός μπορεί να ασκεί ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή, εφόσον αυτά συμβιβάζονται με τα καθήκοντα της θέσης του, δεν παραβλάπτουν την ομαλή εκτέλεση της υπηρεσίας του και δεν δίδουν αφορμή για δυσμενή σχόλια σε βάρος του ιδίου ή της Ελληνικής Αστυνομίας.
Οι αποδοχές των αστυνομικών που τελούν σε διαθεσιμότητα μειώνονται κατά 10%, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 36 παρ. 2 εδ. θ’ του ν. 1481/1984. Καταβάλλεται μόνον ο μειωμένος βασικός μισθός (και το επίδομα οικογενειακής παροχής εφόσον υπάρχουν τέκνα), ενώ δεν καταβάλλεται καθόλου το επίδομα ιδιαιτέρων συνθηκών, η ειδική αποζημίωση για εργασία κατά τις νυκτερινές ώρες, η ειδική αποζημίωση για εργασία πέραν των πέντε (5) ημερών την εβδομάδα, καθώς και τυχόν εκλογικά επιδόματα.
Ο χρόνος της διαθεσιμότητας, που διανύθηκε για πειθαρχικό παράπτωμα για το οποίο επακολούθησε η επιβολή της ποινής της απόταξης και εκείνος που διανύθηκε λόγω έκτισης στερητικής της ελευθερίας ποινής ή προσωρινής κράτησης, δεν θεωρείται χρόνος πραγματικής υπηρεσίας.
Σε περίπτωση επιβολής ποινής αργίας, ο χρόνος διαθεσιμότητας λογίζεται ως χρόνος έκτισης της ποινής αυτής.
Αν επιβλήθηκε κατώτερη πειθαρχική ποινή ή δεν επιβλήθηκε ποινή, ο χρόνος της διαθεσιμότητας λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας και αίρονται οι συνέπειες αυτής.
Εφόσον συντρέχει η ανωτέρω περίπτωση, λίγους μήνες μετά την επάνοδο στην ενεργό υπηρεσία, καταβάλλονται από την Υπηρεσία μόνον οι αποδοχές βασικού μισθού που είχαν αφαιρεθεί κατά τον χρόνο της διαθεσιμότητας.
Στην περίπτωση αυτή, ο αστυνομικός δικαιούται να διεκδικήσει δικαστικώς, ως αποζημίωση, τα ποσά των επιδομάτων που δεν του είχαν καταβληθεί κατά τον χρόνο της διαθεσιμότητάς του. Επίσης, δικαιούται να διεκδικήσει δικαστικώς χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη.
Αθήνα, 20-7-2026
ΠΕΤΡΟΣ Ε. ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΠΑΡ’ ΑΡΕΙΩ ΠΑΓΩ
Α.Μ. ΔΣΑ 22471
ΕΜΜ. ΜΠΕΝΑΚΗ 8, ΑΘΗΝΑ, Τ.Κ. 105 64
ΤΗΛ. 210-3213546
info@aslawfirm.gr
ΕΤΑΙΡΟΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
«Π. ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ – Α. ΣΑΛΚΙΤΖΟΓΛΟΥ
& ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ» (Α.Μ. ΔΣΑ 80665)