Μέσα από την πολύχρονη εμπειρία μου ως εκπαιδευτής στη Σχολή Αξιωματικών θα ήθελα να καταγράψω ορισμένες σκέψεις – προτάσεις που, ενδεχομένως, θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο προβληματισμού και μελέτης από τους ιθύνοντες, με σκοπό την αποδοτικότερη και ποιοτικότερη εκπαίδευση των Δοκίμων Υπαστυνόμων.
Ως γνωστόν η Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας έχει ως αποστολή την άρτια επαγγελματική και επιστημονική κατάρτιση, τη γενική μόρφωση και την κατάλληλη σωματική και ψυχική προετοιμασία των εκπαιδευομένων, ώστε να καταστούν ικανοί Αξιωματικοί. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού η εκπαιδευτική διεργασία περιλαμβάνει τους εξής επί μέρους τομείς εκπαίδευσης:
α. Θεωρητική εκπαίδευση σε θέματα που σχετίζονται, κυρίως, με τη Νομική Επιστήμη, που υλοποιείται, επί το πλείστον, από πανεπιστημιακούς καθηγητές.
β. Επαγγελματική εκπαίδευση, που πραγματοποιείται, κυρίως, από Αξιωματικούς της Ελληνικής Αστυνομίας.
γ. Σωματική Αγωγή, που διδάσκεται και πρακτικοποιείται αποκλειστικά από πτυχιούχους των Τ.Ε.Φ.Α.Α.
δ. Βασική στρατιωτική εκπαίδευση, η οποία χωρίζεται σε κύρια και περιοδική.
ε. Πρακτική εξάσκηση που πραγματοποιείται κατά την θερινή περίοδο από την λήξη των μαθημάτων έως και 30 Σεπτεμβρίου σε υπηρεσίες της Γ.Α.Δ.Α., κυρίως Αστυνομικά Τμήματα και Τμήματα Ασφαλείας.
Η φοίτηση των Δοκίμων Υπαστυνόμων διαρκεί 8 εξάμηνα (4 εκπαιδευτικά έτη) δια τους εξ’ ιδιωτών προερχόμενους και 6 εξάμηνα (3 εκπαιδευτικά έτη) για τους εκ του σώματος προερχόμενους. Οι Δόκιμοι Υπαστυνόμοι διαμένουν και σιτίζονται υποχρεωτικά εντός της Σχολής και τα 4 έτη της εκπαίδευσης τους (εκτός του Σαββάτου και της Κυριακής), σε σύγχρονες κτηριακές εγκαταστάσεις.
Το παραπάνω πρόγραμμα αν και θεωρητικά δείχνει ολοκληρωμένο, στην εφαρμογή του αναδεικνύει τα προβλήματα και τις ατέλειες της εκπαιδευτικής διαδικασίας, την έλλειψη συνοχής στους κύκλους σπουδών και τη μεγάλη αναντιστοιχία θεωρητικής και πρακτικής – επαγγελματικής εκπαίδευσης, εις βάρος της δεύτερης, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται σε υψηλό βαθμό το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και, κυρίως, να μεταφέρεται άσκοπη ψυχολογική πίεση στους εκπαιδευόμενους, που προέρχεται από τις πολλές ώρες θεωρητικής διδασκαλίας και την απότοκο αυτής διαρκή, επίπονη και ψυχοφθόρο διαδικασία εξετάσεων ¨παπαγαλίας¨ και βαθμοθηρίας, κατά το πρότυπο και την πεπατημένη της δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Βιώνοντας εκ του σύνεγγυς, επί σειρά ετών, την εκπαιδευτική διαδικασία και εμφορούμενος από διάθεση προσφοράς σε ένα σύστημα που υποχρεούμεθα άπαντες να στηρίξουμε, να βελτιώσουμε και να προάγουμε, προκειμένου αυτή η επένδυση της πολιτείας και της κοινωνίας στην δημιουργία και κατάρτιση νέων Αξιωματικών, να επιφέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, θεωρώ χρέος μου να καταθέσω μία σειρά προτάσεων που, κατά την άποψή μου, θα συμβάλλουν θετικά στην επίτευξη αυτού του στόχου.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ :
α. Αναβάθμιση – βελτίωση του εκπαιδευτικού προγράμματος τόσο στην θεωρητική κατεύθυνση, όσο και στην πρακτικοποίηση της εκπαίδευσης, με τη διάθεση επιπλέον ωρών διδασκαλίας στην επαγγελματική και πρακτική εκπαίδευση. Ειδικότερα για το 4ο εκπαιδευτικό έτος φρονώ ότι το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην πρακτική εκπαίδευση των Δοκίμων Υπαστυνόμων σε υπηρεσίες της Γ.Α.Δ.Α., κυρίως σε Αστυνομικά Τμήματα και Τμήματα Ασφαλείας, ειδικά καθορισμένα προς τούτο, για να έχουν τις ανάλογες προϋποθέσεις και υποδομές επαρκούς πρακτικής εκπαίδευσης των Δοκίμων Υπαστυνόμων. Επίσης η εκπαίδευση στο πρότυπο Αστυνομικό Τμήμα να πραγματοποιείται εντός του πρωινού ωραρίου του προγράμματος εκπαίδευσης και με κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή (αίθουσα αμφιθεατρικού τύπου, Η/Υ, μικροφωνικές εγκαταστάσεις, κλπ) και όχι στο απογευματινό πρόγραμμα της Σχολής όπως γίνεται μέχρι σήμερα, καθόσον οι Δόκιμοι μετά από δέκα ώρες συνεχούς προγράμματος εκπαίδευσης, είναι αδύνατον να έχουν την κατάλληλη πνευματική διαύγεια για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του μαθήματος.
β. Αναβάθμιση εκπαιδευτικών συγγραμμάτων.
γ. Αλλαγή του τρόπου πρόσληψης των καθηγητών με την δημιουργία μόνιμων θέσεων στην Σχολή, ούτως ώστε να υπάρξει κίνητρο προσέλκυσης διακεκριμένων πανεπιστημιακών καθηγητών, που υπό το ισχύον σύστημα πρόσληψής των μάλλον δεν υφίσταται.
δ. Αξιοποίηση στο έπακρο των υφισταμένων δομών συνεργασίας με τις αντίστοιχες Σχολές των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της CEPOL.
ε. Εξασφάλιση συνθηκών που θα επιτρέπουν στους Δοκίμους να έχουν πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες.
στ. Να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στη διδασκαλία και ανάπτυξη θεμάτων προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως μειονοτήτων και ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων, προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και κυκλοφοριακής αγωγής.
ζ. Εξασφάλιση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης των Δοκίμων Υπαστυνόμων, κυρίως με την δημιουργία χώρων άθλησης και ψυχαγωγίας, που θα συμβάλλουν στην ισορροπημένη εκπαίδευσή τους και την εκτόνωση της ενέργειας νέων ανθρώπων, που επιτείνεται από την ομαδική συμβίωση τους επί μακρύ χρονικό διάστημα.
η. Ενίσχυση της Σχολής με Αξιωματικούς – Διμοιρίτες – Εκπαιδευτές και συνεχής επιμόρφωση και αξιολόγηση αυτών.
θ. Υποχρεωτική διαμονή και σίτιση εντός της Σχολής μόνο για τους σπουδαστές του 1ου και του 2ου εκπαιδευτικού τμήματος (μόνο για τους προερχόμενους εξ’ ιδιωτών), χρονικό διάστημα το οποίο θεωρώ επαρκέστατο για την εμπέδωση της πειθαρχίας και την σύσφιξη των δεσμών αλληλεγγύης και φιλίας μεταξύ των Δοκίμων Υπαστυνόμων.
Σε κάθε περίπτωση η εκπαίδευση του Αστυνομικού προσωπικού πρέπει να ενσωματώνει και να ακολουθεί τις πέντε βασικές αρχές εκπαίδευσης που θέτει ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Αστυνομικής Δεοντολογίας:
- Η εκπαίδευση του αστυνομικού πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας, στους κανόνες δικαίου και στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
- Η εκπαίδευση του αστυνομικού πρέπει να γίνεται με τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια προς την κοινωνία.
- Η αρχική γενική εκπαίδευση του αστυνομικού πρέπει να ακολουθείται από ειδική εκπαίδευση, κατά τακτά χρονικά διαστήματα, εκπαίδευση σε θέματα διοίκησης, καθώς και εκπαίδευση σε θέματα ηγεσίας και οργάνωσης.
- Σε όλα τα επίπεδα η αστυνομική εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει και πρακτική εκπαίδευση σε θέματα χρήσης βίας σύμφωνα με τους περιορισμούς που επιβάλλονται από την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων και σύμφωνα με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
- Η εκπαίδευση του αστυνομικού πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας.
Καταλήγοντας πιστεύω ακράδαντα ότι δεν πρέπει να συγχέεται η εκπαίδευση που παρέχεται στις στρατιωτικές παραγωγικές σχολές, με αυτή που παρέχεται στις Αστυνομικές Σχολές. Το μόνο κοινό σημείο που υπάρχει είναι ότι είμαστε και εμείς ένστολο σώμα με πειθαρχία και ιεραρχία και συμβάλλουμε, περιπτώσεως συντρεχούσης, στη διασφάλιση της εθνικής άμυνας της χώρας και την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών. Πέραν τούτων ο Αστυνομικός και ιδιαίτερα ο Αξιωματικός δρα και λειτουργεί, κατά την άσκηση του επαγγέλματος του μέσα στην κοινωνία και πλάι σε αυτή, και για το λόγο αυτό θα πρέπει κατά την εκπαίδευσή του, εκτός των επιστημονικών και επαγγελματικών γνώσεων που θα λάβει, να διαμορφώσει ισχυρή προσωπικότητα με κοινωνική διάσταση, για να μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις και δυσκολίες του επαγγέλματος που είναι πολύμορφες, πολυεπίπεδες, μεταβαλλόμενες και συνεχώς αυξανόμενες .
Εκτιμώντας ότι οι παραπάνω προτάσεις, που απηχούν σαφώς την προσωπική μου εκτίμηση για τα θέματα της εκπαίδευσης, θα τύχουν αξιοποίησης από τους ιθύνοντες, που είμαι βέβαιος τείνουν ‘’ευήκοον ους’’ σε δημιουργικούς προβληματισμούς, ευελπιστώ ότι θα συμβάλλουν στην απαρχή μίας διαδικασίας βελτίωσης στα τεκταινόμενα στο χώρο της εκπαίδευσης, για το καλό του Σώματος και της Κοινωνίας.
ΒΡΑΝΤΖΑΣ Βασίλειος